ادبیات عرب

مطالبی در مورد ادبیات عرب

معرفی رشته‌ی زبان و ادبیات عربی
ساعت ٧:٠٦ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/۱/۸  کلمات کلیدی:
  از همان زمان که ایرانیان دروازه‌های خود را بر روی سپاهیان عرب گشودند و با آغوش باز اسلام را پذیرفتند، بدون هیچ تعصبی و با شور و نشاط و علاقه‌ای فوق‌العاده به فراگیری، ضبط و تدوین زبان و ادبیات عرب پرداختند، زیرا ایرانیان مانند همه‌ی مسلمانان پاک نهاد دیگر، زبان عربی را زبان قوم عرب نمی‌دانستند بلکه به این زبان به عنوان زبان قرآنی زبان بین‌المللی اسلامی ارج می‌نهادند تا جایی که به گفته‌ی بسیاری از مورخان و ادیبان، خدمات ایرانیان به زبان عربی بیش از خود اعراب به این زبان بوده است.مردم کشور ما امروزه بیش از گذشته نیاز به آشنایی با زبان و ادبیات عربی دارند. چرا که عربی زبان اول جهان اسلام و زبان فرهنک و تمدن بیشتر کشورهای مسلمان است و ما برای اتحاد، همدلی و همزبانی با جهان اسلام و بهره‌گیری از منابع اصلی اسلامی و تحقیقاتی که در این زمینه انجام می‌شود و همچنین تسلط بر زبان و ادبیات فارسی که از زبان و ادبیات عربی بسیار تأثیر پذیرفته است، باید به زبان و ادبیات عرب مسلط باشیم.از همین رو طبق ماده 16 قانون اساسی کشورمان، درس عربی یکی از دروس تمامی دانش‌آموزان از سال اول راهنمایی تا پایان دوره متوسطه است و این تنها درسی است که در قانون اساسی بر آن تأکید شده است.در دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی کشورمان نیز این رشته در دو گرایش زبان و ادبیات عربی و دبیری زبان و ادبیات عربی ارائه می‌شود.دکتر خرسندی استاد زبان و ادبیات عربی دانشگاه تهران در معرفی این رشته می‌گوید:«دانشجوی زبان و ادبیات عربی با تاریخ ادبیات عرب، متون مختلف نظم و نثر دوره‌های مختلف، فن ترجمه از عربی به فارسی و بالعکس، علوم بلاغی و عروض و قافیه در زبان و ادبیات عرب آشنا می‌شود.»حمید رضا حیدری دانشجوی دکترای زبان و ادبیات عربی و عضو گروه عربی شورای برنامه‌ریزی و تألیف کتب درسی آموزش و پرورش نیز در معرفی این رشته می‌گوید:«رشته‌ی زبان و ادبیات عربی در دانشگاه‌ها یا کتاب عربی که در آموزش و پرورش تدریس می‌شود تا حدودی متفاوت است. چون در مدارس، عربی بیشتر درس قواعد و صرف و نحو است و تا حدودی نیز دانش‌آموزان علوم انسانی بلاغت زبان عربی را مطالعه می‌کنند. اما در دانشگاه به زبان و ادبیات عربی و عنوان یک رشته تخصصی نگاه می‌شود و دانشجویان دروس متفاوتی از جمله: تاریخ ادبیات عرب در دوره‌های مختلف اعم از تاریخ عصر جاهلی، عصر اموی، عصر عباسی، دوره انحطاط و دوره معاصر، متون نظم و نثر در دوره‌های مختلف تاریخی، ادبیات تطبیقی، نامه‌نگاری و خلاصه‌نویسی، مکالمه، انشا و فن ترجمه آشنا می‌شوند.» توانمندی‌ها و ویژگی‌های لازم برای موفقیت در رشته زبان و ادبیات عربیزبان و ادبیات عربی تنها رشته زبان‌های خارجه است که فقط از داوطلبان گروه علوم انسانی دانشجو می‌پذیرد و در واقع این رشته یکی از رشته‌های گروه آزمایشی علوم انسانی محسوب می‌شود. آقای حیدری درباره‌ی علت این امر می‌گوید:«زبان و ادبیات فارسی و عربی وامدار یکدیگر هستند و این دو زبان چنان در آمیخته‌اند که بسیاری از استادان و ادیبان ما معتقدند زبان عربی یک زبان بیگانه نیست و از همین رو در اکثر دانشگاه‌ها، رشته‌ی زبان و ادبیات عربی در کنار رشته زبان و ادبیات فارسی در دپارتمان دانشکده ادبیات قرار دارد و جزئی از رشته‌های گروه علوم انسانی محسوب می‌شود. البته من معتقدم که زبان عربی باید یک آزمون اختصاصی داشته و داوطلبان تمامی گروه‌های آزمایشی اجازه شرکت در این آزمون را داشته باشند. چون گاهی اوقات یک داوطلب ریاضی نیز به رشته زبان و ادبیات عربی علاقه‌مند است و مایل است در کنار رشته‌های فنی، این رشته را نیز انتخاب کند و استعداد و علاقه‌ی لازم را نیز در این زمینه دارد.»وی در مورد توانمندی‌های دانشجوی این رشته می‌گوید:«علاقه و انگیزه در این رشته مثل سایر رشته‌ها حرف اول را می‌زند. همچنین دانشجوی زبان و ادبیات عربی باید به ادبیات فارسی و زبان عربی تسلط نسبی داشته باشد و در کنار این توانمندی‌ها اگر به زبان عربی به عنوان زبان وحی نگاه کند، با عشق و علاقه بیشتری رشته تحصیلی خود را ادامه می‌دهد.»دکتر خرسندی نیز در مورد توانمندی‌های دانشجوی این رشته می‌گوید: «عده‌ای از استادان رشته عربی معتقدند که دانشجوی این رشته در بدو ورود باید بتواند به زبان عربی صحبت کند اما برخی دیگر معتقدند که در رشته زبان و ادبیات عربی دانشجو باید در ادبیات قوی باشد یعنی باید بتواند متون و اشعار عربی را به راحتی بخواند و اعراب‌گذاری کند. البته به نظر من دانشجویان این رشته باید از ترم اول توان تکلم به زبان عربی را داشته باشند و دروس ادبیات عربی نیز به زبان عربی به آنها ارائه گردد. اما اگر چنین توانی را دانشجو نداشته باشد، باید حداقل به قواعد، لغت و بلاغت زبان عربی تا حد کتب عربی دبیرستان مسلط باشد.»رضا سوادی‌نژاد دانشجوی رشته زبان و ادبیات عربی نیز می‌گوید:«برای موفقیت در رشته‌های زبان‌های خارجه و از جمله رشته عربی باید استعداد زبان‌آموزی داشت، استعدادی که تا حدودی ذاتی است و با تلاش و پشتکار بارور می‌شود. البته هستند کسانی که در زمینه زبان‌آموزی استعداد چندانی نداشتند ولی در رشته زبان و ادبیات عربی موفق شده‌اند. افرادی که پس از فارغ‌التحصیلی در زمینه ادبیات عربی فعالیت کرده و کمتر به زبان عربی پرداخته‌اند.»